Welk generatie bindmiddel is het beste?
Op het gebied van de tandheelkunde spelen bondingmiddelen een cruciale rol bij het bereiken van succesvolle restauratieve resultaten. Deze middelen worden gebruikt om de hechting tussen de tandstructuur en restauratieve materialen zoals composieten of keramiek te vergemakkelijken. Door de vooruitgang in de tandtechnologie zijn er verschillende generaties bindmiddelen ontwikkeld met uiteenlopende eigenschappen en toepassingen. In dit artikel zullen we de verschillende generaties bindmiddelen verkennen en bespreken welke generatie als de beste kan worden beschouwd.
Eerste generatie lijmmiddelen
Begin jaren vijftig werden bindmiddelen van de eerste generatie, ook wel ets-en-spoelsystemen genoemd, geïntroduceerd. Deze systemen omvatten het gebruik van een zuur etsmiddel, voornamelijk fosforzuur, om de smeerlaag te verwijderen en micromechanische retentie op het tandoppervlak te creëren. Vervolgens werd het zure etsmiddel gespoeld en werden een afzonderlijke hechtprimer en hechtmiddel aangebracht.
Hoewel lijmmiddelen van de eerste generatie effectief waren bij het bereiken van hechting, hadden ze verschillende beperkingen. Een van de belangrijkste nadelen was de vochtgevoeligheid tijdens het aanbrengen. Vochtverontreiniging kan de hechtsterkte aantasten, wat kan leiden tot mislukte restauraties. Bovendien maakten de vele stappen die bij het aanvraagproces betrokken waren, het tijdrovend en technisch gevoelig.
Tweede generatie lijmmiddelen
Om de nadelen van hechtmiddelen van de eerste generatie aan te pakken, werden eind jaren tachtig hechtmiddelen van de tweede generatie, ook wel zelfetsende systemen genoemd, geïntroduceerd. Deze systemen combineerden de stappen van het zuuretsen en primen in één enkele oplossing, waardoor het applicatieproces werd vereenvoudigd. De zelfetsende primer bevatte zowel zure als hydrofiele monomeren, die tegelijkertijd het tandoppervlak etsen en de harsinfiltratie vergemakkelijkten.
Bindmiddelen van de tweede generatie boden een verbeterde vochttolerantie vergeleken met hun voorgangers. Ze vertoonden echter nog steeds enkele beperkingen. Het etsproces was vaak minder effectief dan het gebruik van een afzonderlijk zuuretsmiddel, wat resulteerde in zwakkere bindingen. Bovendien beperkte het gelijktijdige ets- en primermechanisme de controle over de etsdiepte en harspenetratie.
Derde generatie hechtmiddelen
In de jaren negentig werden bindmiddelen van de derde generatie, ook wel total-etch- of etch-and-rinse-systemen genoemd, geïntroduceerd. Deze systemen introduceerden opnieuw de afzonderlijke zuuretsstap, waardoor effectiever etsen van glazuur en dentine mogelijk werd. Het zure etsmiddel bereidde het tandoppervlak voor op een optimale micromechanische retentie, terwijl het bindmiddel voor een harsachtige laag zorgde om het restauratiemateriaal te hechten.
Bindmiddelen van de derde generatie boden een verbeterde hechtsterkte vergeleken met systemen van de tweede generatie. De afzonderlijke etsstap maakte nauwkeurige controle over de diepte van het etsen van glazuur en dentine mogelijk, wat leidde tot sterkere en duurzamere verbindingen. Ze hadden echter nog steeds enkele nadelen, waaronder techniekgevoeligheid en de kans op postoperatieve gevoeligheid als gevolg van blootliggende dentinetubuli.
Vierde generatie lijmmiddelen
Begin jaren 2000 werden bindmiddelen van de vierde generatie, ook wel zelfetsende of zelfaanzuigende systemen genoemd, geïntroduceerd. Deze systemen hadden tot doel het hechtingsproces verder te vereenvoudigen door de zuuretsstap geheel te elimineren. De zelfetsende primer bevatte mild zure monomeren die tegelijkertijd het tandoppervlak etsten en primerden. Het hechtmiddel werd vervolgens rechtstreeks op de primer aangebracht.
De bindmiddelen van de vierde generatie boden aanzienlijke verbeteringen in gebruiksgemak en verminderde techniekgevoeligheid. Door het elimineren van de zuuretsstap werd het risico op overetsing van glazuur en dentine geminimaliseerd. Ze werden echter nog steeds geconfronteerd met uitdagingen bij het bereiken van een optimale hechtsterkte, vooral bij gebruik op niet-carieus glazuur of sclerotisch dentine.
Vijfde generatie lijmmiddelen
Eind jaren 2000 werden lijmmiddelen van de vijfde generatie, ook wel universele lijmsystemen genoemd, geïntroduceerd. Deze systemen waren bedoeld om de beperkingen van eerdere generaties te overwinnen door een veelzijdige lijmoplossing te bieden. Universele adhesieven kunnen in verschillende toepassingsmodi worden gebruikt, waaronder etsen en spoelen, zelfetsen of selectief etsen, afhankelijk van de voorkeur van de arts en de specifieke klinische situatie.
Bindmiddelen van de vijfde generatie boden het voordeel van veelzijdigheid en vereenvoudigde lijmprotocollen. Ze leverden één lijmsysteem dat voor verschillende restauratieve procedures kon worden gebruikt, waardoor de behoefte aan meerdere producten werd verminderd. Er bleven echter nog steeds zorgen bestaan over de sterkte en levensduur van de hechting, vooral in uitdagende klinische situaties.
Zesde generatie lijmmiddelen
Momenteel bestaat er geen algemeen aanvaarde consensus over het bestaan van bindmiddelen van de zesde generatie. Sommige experts classificeren de recent ontwikkelde universele lijmsystemen als de zesde generatie, daarbij verwijzend naar hun vooruitgang in de lijmtechnologie en het vermogen om op verschillende substraten te hechten. Verder onderzoek en validatie zijn echter nodig om hun classificatie te verstevigen.
Conclusie
Concluderend: de keuze voor het beste hechtmiddel hangt af van verschillende factoren, waaronder de specifieke klinische situatie, de gewenste hechtsterkte en de voorkeuren van de arts. Elke generatie bindmiddelen heeft zijn voordelen en beperkingen, terwijl volgende generaties de nadelen van hun voorgangers aanpakken. Hoewel universele lijmsystemen van de vijfde generatie veelzijdigheid en vereenvoudigde protocollen bieden, vereisen hun prestaties op de lange termijn verder onderzoek. Artsen moeten rekening houden met de individuele vereisten van elk geval en het bindmiddel selecteren dat het beste bij hun klinische behoeften past.